Ana sayfa Teknoloji Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

3D yazıcı teknolojisi, her geçen gün biraz daha gelişiyor. 3D yazıcı kullanımının yaygınlaşması bir yana, baskı teknolojilerinde de yenilikler olduğunu görüyoruz. Sürekli değişen makineler ve yeni teknolojilere karşın, şu an aktif olarak kullanılan sistem ise FDM sistemi. FDM baskı teknolojisi, basit bir çalışma mantığı üzerinden ilerliyor. Yüksek sıcaklığa ulaşan nozzle olarak bilinen baskı ucunun plastik hammaddeyi eritip, objenin katman katman oluşturması sağlanıyor. İşte Filament tam olarak “hammadde” kısmında karşımıza çıkıyor.

Baskı sırasında kullanılan bu hammadde Filament olarak isimlendirilmekte. Tabii ki nasıl makineler için çeşitler varsa, hammaddeler için de çeşitler var. Dilerseniz kısa bir tanımlama yapalım ve ardından Filament çeşitleri için tek tek sınıflama yapalım.

Filament Nedir?

Klasik bir tanımlama yapmak istemiyorum. Bunu makinenin baskı sistemi üzerinden anlatmaya çalışacağım. FDM ya da benzer 3D yazıcı teknolojilerinde, yüksek sıcaklığa ulaşan nozzle bölümü, bir eritme potansiyeline sahip olur.

Nozzle ucunda elde edilen yüksek sıcaklık ile eriyen ve kolayca şekil alabilen malzeme ise Filament olarak bilinir. Bir nevi makinenin modelleri basması için gerekli olan hammadde olarak tanımlama yapabiliriz.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

İşin biraz daha teknik kısmına girecek olursak, ihtiyaca bağlı olarak bu madde üzerinden çeşitlendirmeler de yapılmıştır. Türler de bu kısımda karşımıza çıkıyor. PLA, ABS, PETG gibi farklı türler sunulmakta. Dilerseniz yavaş yavaş bu türlerden söz edelim. Her adımda biraz daha detaylı bilgi vermeye çalışacağız.

PLA

En çok kullanılan tür olan PLA (Polylactic Acid), organik bir biyopolimerdir. İçerisinde belli bir oranda plastik katkısı bulunan mısır nişastası ve şeker kamışının sıkıştırılmasıyla oluşturulur. Termoplastik bir malzemedir ve insan sağlığı için olumsuz bir etkisi yoktur.

Yine teknik kısma baktığımız zaman ise biraz daha yumuşak bir malzeme ile karşı karşıya kalıyoruz. Haliyle bu malzemede baskı biraz daha kolay. Genel olarak dayanıklı bir malzemedir ve suda çözülmez. Bazı renk katkılı olan PLA Filamentler, suda renk verebiliyor.

Özet Teknik Özelliklerimiz

  • Dayanıklı ve parçalanmaya karşı dirençli.
  • Kırılgan değil.
  • Güneş ışığından etkilenebilir.
  • Basım sıcaklığı minimum 190 derece olarak belirlenmiştir.
  • Çabuk soğuduğu için genelde baskı sorunları vermez.
  • Sorunsuz basım için uygun bir malzemedir.
  • Sağlığa herhangi bir zararı yoktur.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

Renk Durumu

Burada PLA için söz etmemiz gereken bir detay daha var. PLA malzemede, sabit bir renk yoktur. Tabii ki malzeme renksiz olarak üretilebilir ancak çok fazla renk seçeneği var. Sadece renk seçeneği olarak değil, bunun yanın da parlak yüzey ve fosforlu malzemeler gibi çeşitlenmeler de bulunuyor. Bunları sağlamak için malzemeye katkı maddesi eklenebiliyor.

PLA Plus

PLA çok yaygın kullanılan bir malzeme ve çok geniş bir ürün gamı var. Sektörel olarak da PLA malzemeye bir yönelim söz konusu. Sürekli geliştirmeler yapılıyor. PLA Plus geliştirmelerin bir sonucu. Ana malzemenin geliştirilmiş versiyonu olarak değerlendirebileceğimiz Plus, PLA’nın dayanıklılığının artırılmış halidir.

Kopma uzaması tam olarak 4 kat arttırılmıştır. Yani malzeme daha dayanıklı bir hale getirilmiştir. Bu noktada bazı baskı ayarları değişmekte. Özellikle sıcaklık kısmı için 205 derece minimum sıcaklık olarak ayarlanmalıdır.

Özet Teknik Özellikler

  • Çok daha dayanıklı.
  • Kopma uzaması 4 kat daha fazla.
  • 205 derece sıcaklıkta baskıya hazır hale gelir.
  • Kolay soğur ve kolay şekil alabilir.
  • Suya dayanıklıdır.
  • Farklı renkleri bulunabilir.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

ABS

En çok kullanılanlardan sırayla devam edelim. Bu noktada PLA malzemesinin en yakın rakibi ABS malzemesidir. En çok kullanılanlar sırasında 2.sırada yer alır. ABS (Acrylonitrile Butadiene Styrene), dayanıklılığı oldukça öne çıkan bir malzemedir.

Fakat petro kimya ürünlerinden bir tanesidir. PLA malzemeye göre, sağlığı olumsuz yönde etkilemesi nedeniyle belli alanlarda kullanılmaz. Bu malzemeye en büyük örnek LEGO parçasıdır. LEGO parçaları ABS malzemeden üretilir. Baskı sıcaklığı da haliyle daha yüksektir.

Özet Teknik Özellikler

  • Oldukça dayanıklı ve sert bir malzemedir.
  • Sert bir malzeme olması nedeniyle kolay şekil almaz.
  • Güneş ışıklarına karşı daha dayanıklıdır.
  • Baskı sıcaklığı minimum olarak 230 derece olmalıdır.
  • Suya karşı dayanıklıdır.
  • Baskı yapılması daha zordur ve masraflıdır.
  • Baskı sırasında zararlı gaz ve koku ortaya çıkmasına neden olur.

FDM makineler de ABS malzemeler için baskı yapabiliyor. Fakat burada hemen her makinenin tercih edilmediğini söylemek gerekiyor. ABS malzeme, baskı sırasında geç soğur ve bu da sorunlara neden olabilir. Köşelerin kalkması, baskının kayması gibi sıkıntılar yaşanabilmektedir.

Bu noktada kapalı sistem makineler tercih edilirse, sorun en aza inecektir. Özellikle sıcaklık kontrollerinin tam anlamıyla yapıldığı bir makine kullanmak gerekebilir. Bu arada ufak bir ekleme yapalım. Bu kez Plus malzemesini ekstra olarak almayalım. ABS Plus biraz daha güçlendirilmiş olan malzeme olarak karşımıza çıkıyor.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

TPE (Esnek Filament)

Çok fazla duyulmayan türlerden biri olan TPE, aslında birçok alanda kullanılmakta. Esnek Filament olarak da bilinen TPE, yüksek gerilim oranına ulaşabilir. Basımı oldukça zor bir malzeme olsa da esnemesi sayesinde ayakkabılar da bile kullanılmaktadır.

Bu malzeme için basım zor olduğundan makinenin biraz özelleştirilmesi gerekebilir. Nozzle kısmında çelik tercihi yapılması lazım. Öyle ki baskı biraz daha zorlaşacak ve tortu bırakacaktır.

Özet Teknik Bilgiler

  • Esnek uzayabilen bir malzemedir.
  • Giyilebilir teknoloji alanında kullanılabilir.
  • Dayanıklılığı ve kopma değeri yüksektir.
  • 210 derece minimum baskı sıcaklığı vardır.
  • Katmanlar arası yapışma oranı yüksektir.
  • Farklı renk seçenekleri vardır.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

PETG

Aslında PETG malzemeye çok yabancı değiliz. En basit örnek bükülebilir ya da katlanabilir pet şişeleri. PETG malzemede bu pet şişelerinin malzemesiyle oldukça benzerdir. Genel olarak esnek bir yapısı vardır ve dayanıklıdır. ABS malzeme ile karşılaştırıldığı zaman, kırılma durumlarına karşı çok daha dayanıklı bir malzeme olduğu söylenebilir. Hem basımı kolay bir malzemedir hem de geri dönüşüme kazandırılabilir.

Özet Teknik Bilgiler

  • Dayanıklı bir malzemedir.
  • Esnek bir malzemedir.
  • 220 derece minimum baskı sıcaklığı vardır.
  • Soğuması kolaydır ve baskı sırasında kalkma ya da çatlama sorunları yapmaz.
  • Katmanlar arasında yapışma uyumu başarılıdır.

HIPS

Çok daha farklı bir Filament karşımızda. HIPS (High Impact Polystyrene) malzeme, baskılarda destek amaçlı olarak kullanılmakta. Kişisel ya da hobi amaçlı kullanılan makinelerden farklı olarak, biraz daha profesyonel amaçlı kullanılan makinelerde ikinci bir nozzle bulunur.

ABS baskıları sırasında ikinci nozzle üzerinden de HIPS malzeme ile destekler oluşturulur. Sonrasında desteklerin suda çözülmesi açısından limonen bir çözelti hazırlanır ve malzeme bu çözelti içerisine konulur, bekletilir. Böylece desteklerin model üzerinde bıraktığı pürüzlerin ve hasarların önüne geçilir.

Özet Teknik Özellikler

  • Destek amaçlı olarak kullanılır.
  • 235 derece minimum baskı sıcaklığı vardır.
  • Kırılgan bir yapısı vardır.

PVA

Yine destek amaçlı olarak kullanılan bir Filament olan PVA, PLA baskılarında kullanılır. Suda çözündüğü için baskının suda bekletilmesi sonrasında destek noktaları eriyecektir. Herhangi bir pürüz olmaması ve modelin bozulmaması için kullanılır.

Özet Teknik Özellikler

  • Suda çözünür.
  • Esnekliği azdır.
  • Sadece 170 derece baskı sıcaklığı yeterlidir.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

Antibakteriyel Filament

Çok daha farklı bir alanda kullanılan tür, oluşturulan malzemelerin üzerinde bakteri barınmasını engeller. Aslı PLA bir malzemedir. Genelde eğitim sektöründe sunulan maketler için kullanılır. Şöyle düşünün, okullarda anatomi maketleri vardır.

Organların mini modelleri hazırlanır. Bir insan figürü üzerinde gösterilir. Bu maketler, öğrenciler tarafından incelendiği için binlerce öğrenci tarafından kullanılır. Tabii ki bu ürünlerin her sene yenilenmesi söz konusu değil. Haliyle Uzun yıllar malzeme üzerinde ciddi şekilde bakteri oluşabilir. İşte özelleştirilmiş olan Filament, bu yönde artı sağlamakta.

Özet Teknik Özellikler

  • Sertliği yüksek ve dayanıklı bir malzemedir.
  • 185 derece minimum baskı sıcaklığı vardır.
  • Katmanlar kolayca yapışabilir.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

Gümüş ve Bakır Filament

3D yazıcı ile uğraşanların en çok merak ettikleri malzeme gümüş, bronz, pirinç gibi malzemeler. Burada farklı bir yapı söz konusu. Aslında ana malzeme PLA. Fakat PLA içerisine özel metal tozları ekleniyor. Metal tozları, malzemenin gerçekten bronz ya da gümüş gibi gözükmesini sağlar. Ayrıca malzemenin daha da ağırlaşması sağlanır ve oturaklı bir ürün elde edilmesi sağlanacaktır. Yüzeyler metal hissi verir.

Özet Teknik Özellikler

  • Esneklik çok azdır.
  • Görüntü çok daha iyidir.
  • Metal yüzeyi hissi vardır.
  • Baskılar daha kalitelidir.
  • Dayanıklılık yüksektir.
  • En az 200 derece baskı sıcaklığı gerekir.
  • Suda çözülme ya da bozulma olmaz.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

Ahşap Filament

Yine çok merak edilen türlerden birinden söz edeceğiz. Tahta hammadde, yine PLA malzemeye ağaç liflerinin eklenmesiyle oluşturulur. Ele alındığı zaman tam olarak ahşap hissini alırsınız. Eğer kaliteli bir ahşap malzeme kullanacak olursanız, ahşap hissini tam olarak alırsınız.

Özet Teknik Özellikler

  • Ahşap görünüm var.
  • 200 derece minimum baskı sıcaklığı gerekir.
  • Güzel bir görüntü sunulmasını sağlar.
  • Baskı sırasında tortu sorunlarına neden olabilir.
  • Çelik nozzle ile kullanılması önerilir.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

Karbon Fiber Malzeme

PLA sisteminin karbon fiber karışımla beraber sunulduğunu da görmek mümkün oluyor. Malzeme içerisine karbon fiber teller karıştırılır. Bu şekilde çok çok daha dayanıklı bir ürün elde edilir. Baskı aşaması ise çok daha zorludur. Nozzle kolayca aşınabilir.

Özet Teknik Özellikler

  • Sert ve dayanıklıdır.
  • Mekanik parçalar için kullanılabilir.
  • 220 derece minimum baskı sıcaklığı vardır.
  • Çelik nozzle gereklidir.
  • Uzun süre dayanır.

Diğer Özel Filament Çeşitleri

Filament çeşitleri bu kadar ile sınırlı değil. Genel olarak PLA sınıfına dahil olan ancak özelleştirilmiş olan farklı malzemeler de vardır. Bu malzemeler içerisinde şeffaf, güneş ışığında renk değiştiren, sıcağı görünce rengi açılan gibi özel malzemeler var. Malzeme PLA türünde olduğu için bu çeşitleri ayrı bir renk olarak bile değerlendirebiliriz.

Türlerden söz ettik. Dilerseniz Filament kullanımı konusunda da detaylardan söz edelim. Bu noktada kullanıcıların dikkat etmesi gereken çok önemli detaylar var.

Filament Nedir? Türleri Neler? Nasıl Kullanılmalı?

Filament Nasıl Kullanılır ve Korunur?

Öncelikle kullanımdan söz edelim. Genelde malzeme bir rulo üzerine sarılı gelmektedir. Satışlar 1 kg ya da 500 gr üzerinden yapılıyor. İlk kullanım sırasında cihazınıza yerleştirme yapmanız gerekli. Bunun için ruloyu açın ve 5 cm kadar uç kısmı kesin. Uç kısımda bir katlanma ya da ruloya sarılırken bükülme yapılır. Bu da makinenin tıkanmasına neden olacaktır. Haliyle 5 cm kadar uç kısmı kesmeniz gerekiyor.

Sonrasında makinenizin değişim modu varsa Filament değişim modunu başlatın. Eğer yoksa makinenizi ısıtın ve Filament yuvasına bir 15-20 cm kadar Filamenti ileri itin. Sonrasında makineniz malzemenin nozzle kısmına iletilmesini sağlayacak.

Koruma

Koruma kısmı ise dikkat istiyor. İlk aşamada miktara dikkat etmeniz gerekli. Eğer çok fazla baskı yapmayacaksanız 500 gr ruloları alın. Çünkü malzemenin dışarıda kalması, malzemenin zaman içerisinde nemlenmesine neden olur. Bu da baskılarda baloncuklar ve kırılmalar meydana gelmesine neden olacaktır. Ayrıca kullanmadığınız durumlarda da malzemeyi kapalı bir alanda saklamanız daha mantıklı olacak.

Filament konusunda merak edilen sorulara cevap aramaya çalıştık. Türlere ve malzemenin nasıl korunması gerektiği konusunda detaylara yer verdik. Merak ettiğiniz ekstra bir şey olursa, yorum bölümünden bizlere ulaşabilirsiniz.

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here