Ana Sayfa Eğitim Deneme Örnekleri > Uzun Deneme Örneği

Deneme Örnekleri > Uzun Deneme Örneği

Deneme Örnekleri

Denemeler eskiden beri edebi metinler arasında en yaygın olanlarıdır. Bu çerçevede denemeler yazarın herhangi bir bilgiyi veya düşünceyi kanıtlama ve karşı taraftakine kabul ettirme iddiası gütmeden kendi kendine konuşur gibi anlattığı samimi bir üslupla kaleme alınan metinlerdir. Edebi denemeler daha çok edebiyat, sanat, düşünce ve kültür konuları üzerine yazılır. Bu konular üzerine deneme yazarı kendi duygu ve düşüncelerini anlatan deneme yazısını kaleme alır.

Deneme yazılarında üslup yazarın içinden geldiği gibidir. İster resmi bir tavır takınır yazar iterse de son derece samimi bir hava içerisinde günlük konuşma diliyle aktarmak istediklerini metne döker. Bununla birlikte denemelerde samimi bir dil kullanılması okuyucunun da oldukça ilgisini çeker. Yani sıcak bir ortamda yapılan sohbetin havası vardır denemelerde. Bu sebeple yazar herhangi bir kanıta ihtiyaç duymadan kendi düşüncelerini samimi bir şekilde savunur.

Türk ve Dünya Edebiyatında Deneme Türünün Gelişimi

Türk edebiyatına batıdan geçen edebi metinlerden olan denemeler batıda ilk olarak Fransız yazar Montaigne tarafından kaleme alınmıştır. Denemeler olarak anılan kitap dünya edebiyatında ilk deneme eseri olarak bilinir.

Bununla birlikte İngiliz yazar Francis Bacon, Fransız yazar Andre Gide Batıda deneme türünde önemli eserler vermişlerdir.

Türk edebiyatında ise deneme türünü Servet-i Fünun’la birlikte görmekteyiz. İlk yazılar ise Ömer Seyfettin tarafından kaleme alınmıştır. Ömer Seyfettin’le beraber Ahmet Rasim, Ahmet Haşim, Yahya Kemal ve Yakup Kadri gibi yazarlar da deneme kaleme almışlardır.

Cumhuriyet döneminde ise Falih Rıfkı Atay, Nurullah Ataç, Suut Kemal Yetkin, Cemil Meriç gibi yazarlar deneme türünde önemli örnekler vermişlerdir.

Deneme Nasıl Yazılır?

Deneme yazmak için belirli kurallar çerçevesinde hareket etmek gerekir. Bu çerçevede belirli bir planlama ile denemenin konusu ve hedef aldığı kitle belirlenir. Daha sonra konu ile ilgili araştırma yapılarak bilgi toplanır.

Planlama esnasında metnin bölümleri belirlenir ve bu bölümlerde okuyucuya hangi bilgilerin verileceği planlanır.

Yapılan planlama neticesinde taslak bir metin hazırlanır. Bu metin üzerinde gerekli düzenlemeler tamamlanır.

Taslak metin üzerinde her türlü dil bilgisi kuralları, anlatım bozukluğu vb. eksiklikler giderilir. Bu aşamadan sonra metin kitaba dökülür ve yayımlanır.

Denemenin Özellikleri

Denemenin Özellikleri

  • Denemeler düz yazı şeklinde nesir olarak yazılır.
  • İnsan hayatına konu olan her türlü başlık altında deneme yazılabilir.
  • Deneme yazılarında savunulan düşüncenin kanıtlanma gibi bir amacı yoktur. Yazar kendi düşüncelerini samimi bir havayla aktarır.
  • Deneme yazıları okuyanları etkilemek amacıyla samimi ve konuşma diliyle yazılır. Kanıtlama amacı güdülmediğinden bilimsel verilere ihtiyaç duyulmaz.
  • Deneme yazıları oldukça serbest yazılardır. Bir konudan bahsedilirken aynı anda başka bir konuya da geçiş yapılabilir.
  • Açıklayıcı ve tartışmacı bir yazım tekniği ile yazılan denemelerde okuyucuyu ikna etme kaygısı yoktur.

Deneme Örneği: Medya Üzerine

Medya araçları bundan çok değil 100 yıl öncesine kadar oldukça sınırlı idi. Özellikle görsel medya sadece basılı yayın organlarından ibaretti. Teknolojinin gelişmesi ve her geçen gün insan hayatına giren yenilikler medya alanında da kendini gösterdi ve önce radyolar daha sonra ise TV ve son olarak da bilgisayar ve sosyal medya ortaya çıktı. Bu elbette iyi bir durum. Her türlü haberleşme olanakları düşünüldüğünde medyanın internet üzerinden de dünyanın her köşesine haber taşıması ve insanların bunlarla meşgul olması yepyeni problemleri de beraberinde getirdi.

Aslında doğru kullanıldığında ve amaçlarına uygun bir şekilde yönetildiğinde medya ve internet çağımızın en büyük kolaylığı olarak değerlendirilebilir. Eskiden günler ve aylar alan haberleşme işlemleri artık saniyenin kaçta kaçıyla ölçülüyor. Bu yüzden hem hız bakımından hem de güvenilirlik açısından oldukça kolay bir şekilde iletişim ve haberleşme sağlanıyor.

Bunun yanında medyanın yanlış kullanılması da birçok problemi de beraberinde getiriyor. İnsanları kitle olarak en çok etkileyen ve yönlendirebilen faktörlerin başında gelen medya kendisiyle fazla meşgul olunduğunda insanlar arasındaki muhabbeti söndürüp sadece makinalarla iletişim halinde olan bir toplum tehlikesini ortaya koyuyor. Özellikle günümüzde sosyal medya üzerinden yapılan bağımlılık değerlendirmeleri bunun en güzel örneklerini oluşturmaktadır.

Gençlerimiz telefon ellerinde olmadan kendilerini eksik hissediyorlar. Yetişkinlerimiz her akşam haber bültenlerini izlemeden kendilerini dünyadan bir haber sayıyorlar. Oysa eski zamanlarda bunların hiçbiri yoktu ve toplum olarak oldukça ölçülü, saygılı, mutlu ve muhabbetli bir şekilde hatıralar biriktiriliyordu. Sanatçılarımız oldukça özgün eserler veriyor ve bunlar toplum tarafından dikkatle de takip ediliyordu. Ancak medyanın oldukça yaygın olduğu şu günümüzde ne kadar vasıfsız ve toplum ahlakını hiçe sayan kişiler varsa sırf reyting uğruna ön plana çıkarılıyor. Bu sebeple özellikler gençler arasında hem edebi hem kültürel yozlaşma yaşanıyor hem de tarihsel birikim yerini yabancı mukallitliğine bırakıyor.

Bütün bunlar düşünüldüğünde amacına uygun bir şekilde kullanılan medya araçları toplumu bir şekilde muasır medeniyetler seviyesine çıkarma üzerinde büyük etkiler bırakabiliyor. Aksi durumlarda ise büyük bir taklitçilik ortaya çıkıyor ve toplum her gördüğü kişiyi kendi toplumsal değerlerini düşünmeden taklit ediyor ve toplumsal yozlaşma kaçınılmaz bir hal alıyor.

Gazetecilik bölümü mezunu biri olarak kendimi teknoloji alanında özgür hissediyorum. Bu nedenle teknoloji, oyun bölümlerinde araştırmalar yaparak yazılarımı Help 724 sitesinde paylaşmaya başladım. Özellikle sosyal medya, uygulamalar, internet siteleri ve oyunlar alanında edindiğim bilgi ve tecrübeler sizlerle beraber olacak. Paylaştığım içerikler ile ilgili soru ve görüşlerinizi ileterek bana destek olabilir ve sizin isteklerinize yönelik içeriklerde hazırlayabilirim.

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen isminizi buraya girin